ALO TARIM Haber Portalınız

A+ A A-

KIRMIZI ÜZÜM DE NE VAR ? NEYE İYİ GELİR Özel

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

KIRMIZI ÜZÜM DE NE VAR ?

KIRMIZI ÜZÜM DE NE VAR ?

Üzüm, A, B1, B2, B3, B6, B9, C, E ve K vitaminlerini, çinko, demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum minerallerini, lifleri ve organik asitleri içermektedir (USDA, 2018a)

Dünya tarım tarihinin en eski ürünlerinden biri olan üzüm (Vitis vinifera) meyvesinin geçmişi M.Ö. 5000 yılına kadar uzanmaktadır. Meyve, derin, geçirgen, nem tutma kapasitesi yüksek, organik madde bakımından zengin, pH 6-8 topraklarda ve yıllık ortalama sıcaklığı 9 ºC olan iklimlerde yetişebilmektedir. Üzüm, çeşit ve yetiştirildiği coğrafik konuma göre, haziran ayı sonundan kasım ayı başına kadar hasat edilebilmektedir. Meyve rengi çeşide göre, sarıdan yeşile, kırmızıdan morumsu siyaha kadar değişebilmektedir. Üzüm çeşitleri, sofralık, şaraplık ve kurutmalık olarak birbirinden ayrılmaktadır (JACKSON, 2003). Ülkemizde sofralık olarak en çok yetiştirilen kırmızı üzüm çeşitleri “Red globe”, “Cardinal”, “Flame seedless” ve “Trakya ilkeren” çeşitleridir. 2016 yılı verilerine göre, Dünya’da toplam 77.438.929 ton üzüm üretilmiş, üretim sırası ile Çin (14.763.000 ton), İtalya (8.201.914 ton), Amerika (7.097.723 ton), Fransa (6.247.034 ton), İspanya (5.934.239 ton), Türkiye (4.000.000 ton), Hindistan (2.590.000 ton) ve Şili (2.473.588 ton)’de gerçekleşmiştir (FAO, 2018). Üzüm üretiminde Dünya’da altıncı sırada olan ülkemizde üretim yoğun olarak, Manisa (1.366.904 ton), Denizli (428.681 ton), Mersin (287.429 ton), İzmir (194.609 ton), Mardin (168.747 ton), Diyarbakır (123.894 ton), Gaziantep (116.116 ton) ve Nevşehir (100.317 ton) illerinde yapılmıştır (ANONYMOUS, 2018). Üzüm, genellikle taze ve kurutularak tüketilmekte olup bunun yanı sıra gıda endüstrisinde pekmez, pestil, reçel, marmelat, pasta, dondurma, sirke, şarap ve meyve suyu üretiminde kullanılmaktadır.

Üzüm, A, B1, B2, B3, B6, B9, C, E ve K vitaminlerini, çinko, demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum minerallerini, lifleri ve organik asitleri içermektedir (USDA, 2018a)

Üzüm, fruktoz, glikoz ve sukroz şekerlerini, tartarik, malik, sitrik ve süksinik organik asitlerini içermektedir (MUNOZ-ROBREDO ve ark., 2011). Meyvede bulunan karotenoidlerin yaklaşık % 85’ini ß-karoten ve lutein oluşturmaktadır. Kırmızı üzüm minör olarak zeaksantin, neoksantin, violaksantin, luteoksantin ve flavoksantin karotenoidlerini içermektedir (BUNEA ve ark., 2012). Meyvenin fenol profili, hidroksibenzoik (ellagik, gallik, gentisik, p-hidroksibenzoik, protokateşik ve salisilik asit) ve hidroksisinnamik (ferulik, kafeik, klorojenik, p-kumarik ve sinapik) fenolik asitlerinden oluşmaktadır (COSME ve ark., 2018; GEORGIEV ve ark., 2014; YANG ve XIAO, 2013). Kırmızı üzümde temel antosiyanin bileşen malvidin-3-glikozit olup devamında malvidin-3-asetilglikozit, malvidin-3-kafeoilglikozit, peonidin-3-glikozit, malvidin-3-p-kumaroilglikozit, peonidin-3-asetilglikozit, petunidin-3-glikozit, petunidin-3-p-kumaroilglikozit, delfinidin-3-glikozit, siyanidin-3-glikozit ve siyanidin-3-rutinozit yer almaktadır (LIAZID ve ark., 2014; YANG ve XIAO, 2013). Meyvede, flavonol (kuersetin-3-O-galaktozit, kuersetin-3-O-glukuronit, kuersetin-3-O-glikozit, kamferol-3-O-galaktozit, kamferol-3-O-glikozit, mirisetin-3-O-glikozit, mirisetin-3-O-glukuronit, izoramnetin, larisitrin, siringetin), flavan-3-ol ((+)-kateşin, (-)-epikateşin, (-)-epikateşin-3-O-gallat, (-)-epigallokateşin) ve proantosiyanidin (prosiyanidin B1, B2, B3, B4, C1) fitokimyasal bileşenleri bulunmaktadır (IRITI ve VARONI, 2016; MAKRIS ve ark., 2006). Kırmızı üzüm, meyve ve sebzelerde çok nadir bulunan fitoaleksin bileşen stilben içermektedir. Meyvenin stilben bileşen profili, cis ve trans resveratrol, resveratrol-3-O-ß-D-glukopiranozit, piceatannol ve oligostilbenler (?-viniferin, ?-viniferin)’den oluşmaktadır (FLAMINI ve ark., 2013; GEORGIEV ve ark., 2014). Kırmızı üzüm çekirdeği % 7-20 oranında yağ içermektedir. Üzüm çekirdeği yağının % 85-90’ı çoklu doymamış yağ asitlerinden (majör olarak linoleik asit) oluşmaktadır. Üzüm, antihiperlipidemik etkiye sahip steroid alkol fitosterol (2.58-11.25 mg/g) içermektedir. Meyvede fitosterol içeriğin % 67-70’i ß-sterol, geriye kalan kısımda kampesterol, stigmasterol, ?-5-avenasterol, ?-7-stigmasterol ve ?-7-avenosterol yer almaktadır (SHINAGAWA ve ark., 2015). Kırmızı üzüm yapısındaki fitokimyasallara bağlı olarak 9.85-26.05 µmol/g aralığında antioksidan kapasiteye (oksijen radikal absorbans kapasiteye (ORAC)) sahiptir (USDA, 2018b).

Kırmızı üzüm, antioksidan, antikanserojen, antiinflamatuvar, antihiperlipidemik, antimikrobiyal, nöroprotektif, hepatoprotektif özelliklerinin yanı sıra immün ve hormon modülasyonunu sağlamakta ve kardiyovasküler hastalıklara karşı koruyucu ve tedavi edici etki göstermektedir (GEORGIEV ve ark., 2014; IRITI ve VARONI, 2016; SHINAGAWA ve ark., 2015; RASINES-PEREA ve TEISSEDRE, 2017; VISLOCKY ve FERNANDEZ, 2010; YANG ve XIAO, 2013)

Kırmızı üzüm yapısındaki vitamin C, vitamin E, flavonol, antosiyanin ve fenolik bileşenlere bağlı olarak güçlü antioksidan özelliğe sahiptir. Canlı organizmada hücrelerde aerobik metabolizmanın sonucunda oluşan reaktif oksijen türleri (ROS) toksik ürünlerdir. Düzenli hücre işleyişini aksatan reaktif oksijen türlerinin aşırı birikimi sonucunda organizmada oluşan oksidatif stres hızlı yaşlanma başta olmak üzere kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, kanser ve nörodejeneratif hastalıklara neden olmaktadır. Üzüm fitokimyasalları, süperoksit, alkoksil, hidroksil ve peroksil radikallerini temizleyerek, radikal zincir reaksiyonları bozarak ve reaktif oksijen türlerinin oluşumuna neden olan ksantin oksidaz (XO), mitokondriyal sitokrom oksidaz, nikotinamid adenin dinükleotid (NADH) oksidaz enzimlerini inhibe ederek serbest radikal oluşumunu önlemektedir (GEORGIEV ve ark., 2014).

Meyve içerisindeki vitamin C, flavonol, antosiyanin ve fenolik bileşenler, endotel hücrelerden nitrik oksit (NO) sentezini sağlayarak damarlardaki düz kas hücrelerinde siklik guanozin monofosfat (cGMP) seviyesini artırmaktadır. Artan cGMP, protein kinaz G’yi aktive eder, böylece hücre içi Ca2+ düzeyi azalır ve vazodilatasyon (damar genişlemesi) meydana gelir. Düzenli kırmızı üzüm tüketimi vazodilatasyona bağlı olarak endotel fonksiyonları düzenlemekte ve kardiyovasküler hastalıkların oluşumunu önlemektedir (VISLOCKY ve FERNANDEZ, 2010). Özellikle meyve kabuğunda yer alan flavan-3-ol bileşenler, LDL oksidasyonunu ve trombosit agregasyonu oluşumunu önlemektedir (SHANMUGANAYAGAM ve ark., 2012). Üzüm çekirdeğinde bulunan linoleik asit ve fitosteroller, plazmada yüksek olan LDL kolesterol seviyesini düşürmektedir (SHINAGAWA ve ark., 2015). Yapılan klinik çalışmada, 2 hafta boyunca 100 ml/gün tüketilen kırmızı üzüm suyunun, plazmada LDL kolesterol ve apolipoprotein B-100 seviyesini düşürdüğü, HDL kolesterol ve HDL’nin majör proteini apolipoprotein AI seviyesini artırdığı saptanmıştır (CASTILLA ve ark., 2006). Orta düzeyde tansiyon hastalığı olan bireylerde düzenli kırmızı üzüm ekstraktı tüketiminin diastolik kan basıncını önemli derecede düşürdüğü belirtilmektedir (VAISMAN ve NIV, 2015).

Kırmızı üzüm yapısındaki flavonoller ve özellikle üzüm çekirdeğindeki proantosiyanidinler, proinflamatuvar sitokin oluşumunu inhibe ederek, lipid peroksidasyonunu önleyerek ve reaktif oksijen türlerinin seviyesi düşürerek inflamasyon oluşumunu önlemektedir. Üzüm, nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlara (indometazin) göre daha güçlü antiinflamatuvar etki göstermektedir. Üzüm yapısındaki proantosiyanidin bileşenler, inflamatuvar hücrelerden nitrik oksit (NO) ve prostaglandin E2 sentezini baskılayarak inflamasyonu önlemektedir. Kırmızı üzüm flavonolleri, proinflamatuvar sitokinlerin üretiminde etken rol oynayan transkripsiyon faktörü nükleer faktör-kappa B (NF-kB) aktivitesini baskılayarak, inflamasyona neden olan interlökin-6 (IL-6) ve makrofaj kemotaktik protein-1 (MCP-1) salgılanmasını engelleyerek antiinflamatuvar etki göstermektedir. Yapılan klinik çalışmalar doğrultusunda, kırmızı üzümün doğal olarak veya fonksiyonel gıdalara eklenerek tüketilmesi ile organizmada inflamasyon oluşumunun önlenebileceği belirtilmektedir (GEORGIEV ve ark., 2014; XIA ve ark., 2010).

Meyve yapısındaki resveratrol, ellagik asit ve kuersetin bileşenleri MOLT-4 lösemi kanser hücreleri üzerinde fosfatidilinositol 3-kinaz/Akt (PI3K/Akt) ve nükleer faktör-kappa B (NF-kB) transkripsiyonunun dahil olduğu temel hücre içi sinyal yolaklarını bloke ederek kanser hücrelerinin gelişimini engellemektedir. Meyvede bulunan kuersetin, kamferol ve mirisetin flavonolleri, pankreas kanserine karşı vücutta kemopreventif ajan olarak görev yapmaktadır. Üzüm, antosiyanin bileşenlerine bağlı olarak prostat kanserinde, kaspaz-3 proteaz enziminin aktivasyonunu artırarak ve p21 proteinini uyararak apoptotik ve antiproliferatif etki ile kansere karşı koruyucu ve tedavi edici özelliğe sahiptir (SINGH ve ark., 2016). Meyve yapısındaki antioksidan bileşenler, aspirin ve diğer non steroid antiinflamatuvar ilaçlar gibi, araşidonik asitin prostaglandin G ve H’ye dönüşümünü katalizleyen siklooksijenaz enzimlerini (COX-1 ve COX-2) bloke etmektedir. Böylece bu enzimlerin bağışıklık sistemini baskılamasını ve tümör gelişimini uyarmasını engelleyerek kolon kanseri oluşumunu önlemektedir (ZHOU ve RAFFOUL, 2012).

Kırmızı üzüm, içerisindeki flavan-3-ol, antosiyanin bileşenler ve pH’ya bağlı olarak gram pozitif bakterilere (özellikle Listeria monocytogenes ve Staphylococcus aureus) karşı güçlü antibakteriyel özelliğe sahiptir (ANASTASIADI ve ark., 2009; SU ve DSOUZA, 2011). Kırmızı üzümde bulunan resveratrol ve proantosiyanidin bileşenler, grip enfeksiyonunun en sık nedeni olan influenza A virüsüne karşı antiinfluenza etki göstermektedir (PALAMARA VE ARK., 2005).

Kırmızı üzüm, antosiyanin (malvidin-3-glikozit), flavonol, flavan-3-ol, proantosiyanidin, fenolik bileşen, stilben (resveratrol) ve fitosterol (ß-sitosterol) fitokimyasallarına bağlı olarak kardiyovasküler hastalıklar, inflamasyon, kolesterol, lösemi, pankreas, kolon ve prostat kanserlerine karşı koruyucu ve tedavi edici özelliklerinden dolayı fonksiyonel bir gıda maddesi olarak tüketilmesi gereken bir meyvedir.

KAYNAKLAR

ANASTASIADI, M., CHORIANOPOULOS, N.G., NYCHAS, G.J.E. and HAROUTOUNIAN, S.A., 2009. Antilisterial activities of polyphenol-rich extracts of grapes and vinification byproducts. J. Agric. Food Chem., 57(2): 457-463.

ANONYMOUS, 2018. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu.

https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr

BUNEA, C.I., POP, N., BABEŞ, A.C., MATEA, C., DULF, F.V. and BUNEA, A., 2012. Carotenoids, total polyphenols and antioxidant activity of grapes (Vitis vinifera) cultivated in organic and conventional systems. Chemistry Central Journal. 6(66): 1-9.

CASTILLA, P., ECHARRI, R., DAVALOS, A., CERRATO, F., ORTEGA, H., TERUEL, J.L., LUCAS, M.F., GOMEZ-CORONADO, D., ORTUNO, J. and LASUNCION, M.A., 2006. Concentrated red grape juice exerts antioxidant, hypolipidemic, and antiinflammatory effects in both hemodialysis patients and healthy subjects. Am. J. Clin. Nutr., 84(1): 252-262.

COSME, F., PINTO, T. and VILELA, A., 2018. Phenolic Compounds and Antioxidant Activity in Grape Juices: A Chemical and Sensory View. Beverages. 4(22): 1-14.

FAO, 2018. Statistics Division of Food and Agriculture Organization of the United Nations). Available from: http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC

FLAMINI, R., MATTIVI, F., DE ROSSO, M., ARAPITSAS, P. and BAVARESCO, L., 2013. Advanced Knowledge of Three Important Classes of Grape Phenolics: Anthocyanins, Stilbenes and Flavonols. Int. J. Mol. Sci., 14: 19651-19669.

GEORGIEV, V., ANANGA, A. and TSOLOVA, V., 2014. Recent Advances and Uses of Grape Flavonoids as Nutraceuticals. Nutrients. 6: 391-415.

IRITI, M. and VARONI, E.M., 2016. Grape bioactives for human health. In: Fruits, Vegetables, and Herbs: Bioactive Foods in Health Promotion. Chapter 11, Ed: R.R. WATSON and V.R. PREEDY. Academic Press of Elsevier. pp: 221-236.

JACKSON, R.S. 2003. Grapes, In: Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition, Ed: L. TRUGO and P.M. FINGLAS. Academic Press, pp: 2957-2967.

LIAZID, A., BARBERO, G.F., AZAROUAL, L., PALMA, M. and BARROSO, C.G., 2014. Stability of Anthocyanins from Red Grape Skins under Pressurized Liquid Extraction and Ultrasound-Assisted Extraction Conditions. Molecules, 19: 21034-21043.

MAKRIS, D.P., KALLITHRAKA, S. and KEFALAS, P., 2006. Flavonols in grapes, grape products and wines: Burden, profile and influential parameters. Journal of Food Composition and Analysis. 19: 396-404.

MUNOZ-ROBREDO, P., ROBLEDO, P., MANRIQUEZ, D., MOLINA, R. and DEFILIPPI, B.G., 2011. Characterization Of Sugars And Organic Acids in Commercial Varieties of Table Grapes Chilean Journal Of Agricultural Research. 71(3): 452-458.

PALAMARA, A.T., NENCIONI, L., AQUILANO, K., DE CHIARA, G., HERNANDEZ, L., COZZOLINO, F. CIRIOLO, M.R. and GARACI, E., 2005. Inhibition of Influenza A Virus Replication by Resveratrol. The Journal of Infectious Diseases, 191(10): 1719-1729.

RASINES-PEREA, Z. and TEISSEDRE, P.L., 2017. Grape Polyphenols Effects in Human Cardiovascular Diseases and Diabetes. Molecules. 22(68): 1-19.

SHANMUGANAYAGAM, D., BEAHM, M.R., KUHNS, M.A., KREUGER, C.G., REED, J.D. and FOLTS, J.D., 2012. Differential effects of grape (Vitis vinifera) skin polyphenolics on human platelet aggregation and low-density lipoprotein oxidation. J. Agric. Food Chem., 60: 5787-5794.

SHINAGAWA, F.B., DE SANTANA, F.C., TORRES, L.R.O. and MANCINI-FILHO, J., 2015. Grape seed oil: a potential functional food ? Food Sci. Technol, Campinas. 35(3): 399-406.

SINGH, C.K., SIDDIQUI, I.A., EL-ABD, S., MUKHTAR, H. AND AHMAD, N., 2016. Combination Chemoprevention with Grape Antioxidants. Mol. Nutr. Food Res.., 60(6): 1406-1415.

SU, X. and DSOUZA, D.H., 2011. Grape Seed Extract for Control of Human Enteric Viruses. Appl. Environ. Microbiol., 77(12): 3982-3987.

USDA, 2018a. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/09132?fgcd=&manu=&format=&count=&max=25&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=Grape+raw+red&ds=SR&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing=

USDA, 2018b. United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. Oxygen Radical Absorbance Capacity (ORAC) of Selected Foods, Release 2. Nutrient Data Laboratory Home. Page: http://www.orac-info-portal.de/download/ORAC_R2.pdf

VAISMAN, N. and NIV, E., 2015. Daily consumption of red grape cell powder in a dietary dose improves cardiovascular parameters: a double blind, placebo-controlled, randomized study. Int. J. Food Sci. Nutr., 66(3): 342-349.

VISLOCKY, L.M. and FERNANDEZ, M.L., 2010. Biomedical effects of grape products. Nutrition Reviews. 68(11): 656-670.

XIA, E.Q., DENG, G.F., GUO, Y.J. and LI, H.B., 2010. Biological activities of polyphenols from grapes. Int. J. Mol. Sci., 11: 622-646.

YANG, J. and XIAO, Y.Y., 2013. Grape phytochemicals and associated health benefits. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 53(11): 1202-1225.

 

ZHOU, K. and rAFFOUL, J.J., 2012. Potential Anticancer Properties Of Grape Antioxidants Journal Of Oncology Article ID: 803294 page:1-8

Son Düzenlenme

Visit the best review site bbetting.co.uk for Bet365 site.

Tüm hakları saklıdır. © 2014